નિષ્ક્રમણ ઝડપ (Escape speed) સમજાવો. નિષ્ક્રમણ વેગ કયા પરિબળો પર આધાર રાખતો નથી?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) નિષ્ક્રમણ ઝડપ એટલે કોઈ પદાર્થને ગ્રહ કે ઉપગ્રહની સપાટી પરથી ઉર્ધ્વ દિશામાં ફેંકવા માટે જરૂરી લઘુત્તમ ઝડપ,જેથી તે પદાર્થ તે ગ્રહના ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્રમાંથી બહાર નીકળી જાય અને ક્યારેય પાછો ન આવે.
નિષ્ક્રમણ વેગ $(v_e)$ નું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$v_e = \sqrt{\frac{2GM}{R}}$
જ્યાં $G$ એ સાર્વત્રિક ગુરુત્વાકર્ષણ અચળાંક છે,$M$ એ ગ્રહનું દળ છે અને $R$ એ ગ્રહની ત્રિજ્યા છે.
નિષ્ક્રમણ વેગ નીચેના પરિબળો પર આધાર રાખતો નથી:
$1$. ફેંકવામાં આવતા પદાર્થનું દળ $(m)$.
$2$. ફેંકવાની દિશા (જ્યાં સુધી તે ગ્રહની અંદરની તરફ ન હોય).
$3$. ગ્રહની સપાટી પરનું સ્થાન જ્યાંથી તેને ફેંકવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

$m$ દળનો એક ઉલ્કાપિંડ અનંત અંતરે $v$ ઝડપ ધરાવે છે,તો તે પૃથ્વીની સપાટી પર પહોંચે ત્યારે તેની ઝડપ કેટલી હશે? (જ્યાં $v_e$ એ પૃથ્વીની સપાટી પરથી નિષ્ક્રમણ ઝડપ છે.)

એક પદાર્થને પૃથ્વીની સપાટી પરથી $2 v_{e}$ વેગ સાથે શિરોલંબ ઉપરની તરફ ફેંકવામાં આવે છે,જ્યાં $v_{e}$ એ પૃથ્વીની સપાટી પરથી નિષ્ક્રમણ વેગ છે. જ્યારે પદાર્થ ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્રમાંથી બહાર નીકળે ત્યારે તેનો વેગ કેટલો હશે?

પૃથ્વીની સપાટી પરથી પદાર્થનો નિષ્ક્રમણ વેગ $11.2 \,km/s$ છે. પૃથ્વી જેવી જ સરેરાશ ઘનતા ધરાવતા પરંતુ પૃથ્વી કરતા બમણી ત્રિજ્યા ધરાવતા ગ્રહ પરથી પદાર્થનો નિષ્ક્રમણ વેગ કેટલો હશે ($\,km/s$ માં)?

એક ચોક્કસ ગ્રહ પર નિષ્ક્રમણ વેગનું મૂલ્ય $2 \, km/s$ છે. તો તેની સપાટીની નજીક ભ્રમણ કરતા ઉપગ્રહની કક્ષીય ઝડપનું મૂલ્ય કેટલું હશે?

શું પૃથ્વી પરથી કોઈ પદાર્થની નિષ્ક્રમણ ઝડપ (escape speed) નીચેના બાબતો પર આધાર રાખે છે:
$(a)$ પદાર્થનું દળ,
$(b)$ તે કયા સ્થાન પરથી ફેંકવામાં આવે છે,
$(c)$ પ્રક્ષેપણની દિશા,
$(d)$ જે સ્થાન પરથી પદાર્થને લોન્ચ કરવામાં આવે છે તેની ઊંચાઈ?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo